Παρασκευή 20 Μαϊου 2011, ώρα 8.30 μ.μ.
20/5 έως 30/6/2011

ΔΙΑΝΟΗΣΗ

Παρακολουθοῦμε, καιρό τώρα, τούς ἐπίδοξους διαλύτες τοῦ αἰνίγματος τῆς τέχνης (καί δή τῶν εἰκαστικῶν) νά ἀναζητοῦν τό πολύτιμο-ἀληθινό μέσα στήν ποικιλία τοῦ πάντοτε-νέου καί πάντοτε-ἰδιαίτερου.

Ζωγραφική: "Άγιος Σεβαστιανός", Αλέξανδρος Αλιέας 1980

“Εἶναι πέρα ὡς πέρα ἀσήμαντη ἐκείνη ἡ σχέση μέ τήν τέχνη πού τή μετατρέπει σέ ἀνώδυνο ὄνειρο, σέ μία φαντασίωση χωρίς αἱματηρή ἀναφορά στήν καίρια, ἀτομική ὅσο καί συλλογική ὕπαρξή μας. Τό αἴνιγμα, τό ἄνοιγμα τῆς τέχνης ἀπαιτοῦν νά ξεπεράσουμε ριζικά τό δικό μας κλείσιμο.

Ὡς πρός τό ὄνειρο τῆς ταύτισης τέχνης καί ζωῆς, ὅσο ἑλκυστικό κι ἄν εἶναι, δέν μπορεῖ παρά νά συνθλιβεῖ ἀναπόφευκτα ἀπό τήν ἀδήρητη πρόζα τοῦ κόσμου.”

30 Μαρτίου -17 Απριλίου 2011

Αλέκτωρ ο νάρκισσος, Ιάκωβου Κουμή © 2010

έργο της Γεωργίας Καπετανάκη - all rights reserved

Η Mars Field Gallery στεγάζει εξ’ αρχής την ποίηση και την περιστοιχίζει εικαστικά.

Αυτό το Σαββατοκύριακο είναι το τελευταίο της έκθεσης για το πρώτο κινούν, το ζωοδότη, το φάνητα, τον έρωτα. Ό τίτλος της έκθεσης, διαρκές ερώτημα και μείζον το ερωτηματικό του: “και τι ‘ναι αυτό που ονομάζεις έρωτα;”

Ένα δαιμόνιο, να ξυπνάει τα αίματα, τα βλέμματα και τα οράματα, και να πυροδοτεί ακατάπαυστα την αμφιβολία.

Δώδεκα εικαστικοί, κι ένας περίγυρος από ποιητές, από τεχνίτες και από δρώντες θεατές, που να ξεφύγουν δεν μπορούν αλλά και πάλι δεν το θέλουν.

Αυτή η Κυριακή (20/3) είναι Κυριακή εντάσεως ποιήσεως.

Θερειανού 11 & Μουστοξύδη 1
Πεδίον Άρεως (χάρτης)
114 73 ΑΘΗΝΑ
Τηλ.: 211 0149543, 6977719470

NadiaBele: εικαστικό κόσμημα

Με τα πόδια ή με το ποδήλατο, τα σαββατοκύριακα ακόμα και με αυτοκίνητο, το Πεδίο του Άρεως προσφέρεται για βόλτα. Στο ανατολικό πέρασμα, κόντα στην έξοδο Μπούσγου, στο 1 της Μουστοξύδη (συμβολή με τη λεωφόρο Αλεξάνδρας) η Mars Field Gallery είναι το πεδίο της λεπτής-ανθρώπινης δημιουργίας, ο καμβάς των καλών τεχνών παραπλεύρως της σχεδιοποιημένης, ωστόσο χαριτωμένης φύσεως (σ.σ. χλωρίδας), του κλεινού άστεως.

Στην Mars Field Gallery, η ζωγραφική και η χαρακτική αποτελούν απροσδόκητη έκπληξη της βόλτας στο ανανεωμένο Πεδίο του Άρεως. Ανακινούμε, με τον τρόπο μας και τα ταπεινά μας μέσα, τη βόλτα της τέχνης και την τέχνη της βόλτας στη σκέψη και τη ζωή των Αθηναίων.

…να βάλουμε ξανά τον έρωτα στα πράγματα!



Τι να μας πουν τώρα (σ.σ. αυτές τις ώρες-μέρες-χρόνια) τα συντεχνιακά αρκτικόλεξα [ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ,  ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, G700]

“ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΩ”! κατ’ ουσία αλλά και κατ’ όνομα διαφοροποίηση από τα ψευτοαγωνιστικά αρκτικόλεξα. Ότε διακηρύξεις, ούτε καταστατικά, ούτε, γραμματείς, ούτε πρόεδροι και αντιπρόεδροι, ούτε καθαρίστριες, ούτε μελέτες, ούτε εκτός έδρας, ούτε νεοκλασσικά γραφεία, ούτε βραβεύσεις, ούτε χορηγοί, ούτε…, ούτε…, ούτε…

Πόσο ποιο απλά θα μπορούσε να διατυπώσει κανείς το αντικείμενο και το σκοπό; ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΩ, τόσο απλά που σε αναγκάζει αμέσως να κάνεις πράξη το σκοπό σου. Διότι δεν χρειάζεται να εξηγήσεις, σε κανέναν, τι πρέπει να κάνει! Δυο λέξεις και όλοι καταλαβαίνουν και υλοποιούν αμέσως το ίδιο πράγμα.

Είναι απίστευτο, η κοινωνία με το  “ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΩ” έχει δώσει super αγωνιστική πάσα στα κυβερνώντα, συγκυβερνώντα, παρακυβερνώντα και δήθεν αντικυβερνώντα αρκτικόλεξα κι εκείνα κάνουν τα αδύνατα δυνατά να μας στείλουν 100 χρόνια πίσω από τα γελάδια.

Πόσο είπαμε ότι έφτασε η ανεργία; 14,8%; και ποιο είχε πει ο υπουργός ότι είναι το όριο αντοχής του συστήματος; 14%;

Κι αν η πραγματική ανεργία δεν είναι 14,8% και είναι 20,8%;

Δυστυχώς για τους κυβερνήτες και ευτυχώς για την κοινωνία και την ιστορία της κοινωνίας, στις κοινωνίες δεν υπάρχει σημείο τήξεως όπως συμβαίνει με τα μέταλλα. Κι αν υπάρχει, αλλού χύνεται η κοινωνία και αλλού βρίσκεται το καλούπι.

Υπάρχει όμως Σημείο Καμπής, και η κοινωνία εκεί βρίσκεται τώρα και το ξέρει, και ξέρει επίσης τι κάνει.

Έργο της Νατάσας Ματράγκα © 2008 "Σημείο Καμπής"

Έχω δημιουργήσει, διευθύνει συστήματα. Έχω διαλύσει συστήματα τα οποία έδειχναν να μην έχουν πλέον δυνατότητες επιβίωσης. Έχω αναδομήσει, αναμορφώσει και αναζωογονήσει συστήματα προκείμενου να παρατείνω την αποστολή τους.

Δεν θα ήταν ποτέ δυνατό να συνεχίσω να διατηρώ τη θέση και την ιδιότητα που μου προσφέρει η ύπαρξη και λειτουργία ενός συστήματος (του οποίου είμαι δημιουργός, μέλος ή διευθύνων) αν αυτό το σύστημα ξεπερνούσε τα όρια αντοχής του και άρα δεν υφίστατο πλέον ως σύστημα.

Δεν μπορώ να εννοήσω πώς κατορθώνουν άλλοι να εξακολουθούν να είναι διευθυντικές και λειτουργικές μονάδες ενός συστήματος που οι ίδιοι ομολογούν πως έχει καταρεύσει.

Έχουμε και λέμε:

Α) Γ. Κουτρουμάνης: “Το σύστημα αντέχει ανεργία 14%”

Β) Στο 14,8% έφτασε η ανεργία το Δεκέμβριο

Κι όμως, τα κόμματα δεν είν’ στο σύστημα! Απλά τρέφονται από το σύστημα, ακόμα και απ’ το βαριά πληγωμένο σώμα του συστήματος. Υβριδικά Ελληνικά Ζόμπι!

Καλησπέρα

Παραχώρηση έργου/photo

http://turningpoint2008.wordpress.com

Σαν τα νυχτοπούλια της σκοτεινής Κυράς
και σαν η πανσέληνος γλυκά τον αφρό της
στο φως χαρίσει,
τότε αιώνιε θεέ της λάμψης και της χαράς
χύσε τα σωθικά σου στη μαύρη, πηχτή ερημωσιά της γης.

Έρημη είναι κι’ ας βουίζει η μηχανή του κόσμου
τη βλέπει ο θεός μας και την παραμελά
τη βλέπει ο θεός μας και ασάλευτος θεατής μένει
τη βλέπει ο τρελός και αναφωνά
τη βλέπει κι’ ο μαγκούφης μα δειλιάζει
όλοι τη βλέπουν, μα αιχμάλωτοι τα χέρια τους σηκώνουν
τ’ αφήνουν τα ρόδα τις αυγές να πνίγονται
από τον άσπρο σατανά…

Από τη συλλογή “Παλμοί Ανθρωπιάς” [1994]
του αείμνηστου, πολυαγαπημένου ποιητή Τάσου Κοσκολέτου-Μπουζιώτη

Από τη φύση σου γεννιέμαι και τη δική σου φύση αναζητώ. Το πρώτο άρωμα που έχει ενσταλάξει στους νευρώνες η φύση του γένους σου, την ώρα που αποκτώ αισθήσεις, ορίζει τη σχέση της ζωής μου με σένα. Ζω και δημιουργώ στις παρυφές των ονείρων σου, κατοικώ στους δρόμους των εαρινών σου περιπάτων.

Λαβύρινθος © 2011

Βαριά πλακώνουν μια ιστορία ένδοξη,

γεμάτη μεγαλείο από υψηλά πνεύματα,

φλόγες, ερείπια και λυγμοί φτωχών αγωνιστών

μπροστά σ’ ένα νεκρό.

Παίρνω το δρόμο και κοιτώ

κορμιά σαπίζουν ξεχασμένα

μέσα στις ρίπες, στις πλαγιές

μ’ ένα ντουφέκι αγκαλιά

και μια μικρή φωτογραφία της Μάνας.

Αητοί, σταυραετοί ήσαν μ’ ολόξανθα μαλλιά,

βλαστάρια αθών Χριστιανών,

τα χείλη παν να πουν δυο λέξεις,

αλλά λένε μόνο μία, ένα “γιατί”.

Το βλέμμα απλώνεται στην ερημιά

τα πόδια κάνουν πίσω,

ναι αυτοί είναι οι παρθενώνες,

χρυσάφι κληρονομικό,

απ’ αυτό δεν έμεινε τίποτα,

από κείνο μια κολώνα.

Ακούγεται η φωνή των φιλοσόφων

ακούγεται η φωνή εκείνου του Φειδία,

ακούγεται η φωνή του Ρήτορα

στεγνή, σιγανή κι’ απελπισμένη,

Θέλουν να φωνάξουν να πουν το δίκιο τους

αλλά λένε μια λέξη, ένα “γιατί”.

Ένας γεράκος ψυχομαχά, έχασε τα παιδιά του,

καθισμένος κάτω απ’ το δεντρί

κρατά τον εγγονό του,

δυο ματάκια αθώα παιχνιδίζουν,

δυο χεράκια τουρτουρίζουν,

ζεστασιά καμιά,

ένα χέρι πουθενά,

και εκείνο το μικρό καλύβι τους

έγινε φωτιά,

τρεμάμενα τα χεράκια του σαλεύουν

-το μέτωπο αλλού-

να κλείσουν δυο μάτια γέρικα

μαρμάρινα και κουρασμένα.

Ένα δάκρυ μικρό, καυτό

κι έρχεται το μίσος, ατέλειωτο, με πάθος,

δέντρα, λουλούδια κι’ ουρανός

μένουν βουβά κι’ ασάλευτα,

ανοίγουν την καρδιά να πουν δυο λέξεις,

μια βρισιά, δυο λέξεις απελπισίας

λένε μονάχα ένα πικρό “γιατί”.

Ένας λοχαγός σηκώνει το φονικό

και φωνάζει «εμπρός»

μα το βόλι στο μεσόφρυδο

τον άφησε μεσ’ τη φωτιά νεκρό

μακριά απ’ τη μάνα που θα κλάψει

πάνω σ’ ένα γράμμα, σε μια φωτογραφία.

Οι άλλοι θα προχωρήσουν

δεν μπορούν να γυρίσουνε,

σε κάθε μέτρο ένα πτώμα

πνιγμένο στο κόκκινο,

ένα βλαστάρι σε κάθε καλύβι,

μια Μάνα κι’ ένας Γέρος άρρωστοι κι οι δυο

θα ξεψυχούν αφήνοντας ένα “γιατί”.

Χίλια-δυο τέρατα επιστήμης-καταστροφής

σαρώνουν τη φύση,

δέντρα, λουλούδια και ψυχές,

χίλια δυο άλλα μυστήρια του ανθρώπου

οργώνουν δυο οργιές το χώμα,

τίποτα δε στυλώνεται, εξαφανίζεται σε μια ματιά,

σε μια πνοή,

η φωτιά οργιάζει σε τούτο τον μικρό πλανήτη,

καθένας ρωτά τον εαυτό του

μ’ ένα μικρό “γιατί”.

Και περνάν τόσα χρόνια,

τόσες μέρες, τόσες ώρες,

και οι δολοφόνοι εαυτοί μας

κουράστηκαν σε τούτο το πανδαιμόνιο,

οργίασε η ψυχή μας, συμπόνια καμιά,

για το νεκρό, για τ’ ορφανό,

μόνο ένα μίσος ακόμα μας ορίζει.

Και τελείωσε ο πόλεμος,

γυρίζει ο Πέτρος, ο Νίκος απ’ τη μάχη,

ο ένας ακέραιος

ο άλλος χωρίς χέρι,

του ενός το πόδι λείπει

του άλλου η γυναίκα,

και οι υπόλοιποι κλαιν.

Νιώθουν τώρα τη ζωή, θέλουν λίγη στοργή,

αγάπη λίγη για μια αρχή,

μα το κακό μεγάλο και να τι έμεινε:

ένα παιδάκι ξεχασμένο στα ερείπια,

ο Πατέρας ψάχνει για το παιδί,

και το σπίτι ένας σωρός,

ένα κομμάτι ψωμί ξερό για τον καθένα

-κι’ αν βρεθεί κι’ αυτό-

και μια ελιά απ’ το δέντρο,

μακάρι να ‘χουν τη χάρη της

την αγνή καρδιά της.

Από τη συλλογή “Παλμοί Ανθρωπιάς” του αείμνηστου ποιητή και αγωνιστή Τάσου Κοσκολέτου-Μπουζιώτη,

έκδοση “Καταγράμμα”, Κιάτο 1994

“Αναζητώντας το Διαλεκτικό Κλειδί”

Απόσπασμα ανέκδοτου πεζού έργου (νουβέλα, δοκίμιο) του Λαβυρίνθου, © 2011

«Καλημέρα κύριε Κοσμά, μη λησμονήσετε την αγωγή σας». Ήταν η φωνή της προσωπικής του οικονόμου, από την οποία είχε ζητήσει να έχει καθαρή άρθρωση και νοηματική ακρίβεια, να είναι λακωνική και σαφής, να είναι τυπική και αξιέραστη μαζί. Το σεβασμό τον θεωρούσε δεδομένο, ως εκ των ων ουκ άνευ. Βέβαια, εκείνη ήταν πάντοτε τυπική, και για το λόγο αυτό εκείνος δεν χρειάστηκε ποτέ να απαιτήσει την ευγένεια.

Για τον ίδιο δεν θα μπορούσε να υπάρχει ευγένεια χωρίς γενναιοδωρία, χωρίς την ευρύτατη καλοσύνη της σκέψης, χωρίς την ανιδιοτέλεια αλλά και το σεβασμό. Πίστευε ότι υπάρχει ένας τέλειος συνδυασμός αρετών, ο οποίος καταξιώνει, διακρίνει και ελευθερώνει τον άνθρωπο.

Κάποιες φορές όμως, αναπάντεχα, έφτανε στα όρια της αμφισβήτησης, λίγο πριν την αναθεώρηση. Σκόνταφτε ωστόσο, πάντα την τελευταία στιγμή, στους γεωμετρικούς λίθους των αξιών του και παρέτεινε, κάθε φορά, την ανάγκη για επαναπροσδιορισμό θεωρώντας ότι δεν είναι αρκετά ώριμοι οι νεώτεροι συλλογισμοί του.

Πίστευε ότι υπάρχουν έννοιες οι οποίες, αν τις ανακαλύπταμε, θα μπορούσαν να μας οδηγήσουν σε νέες, επαναστατικές θεωρήσεις του αξιακού μας συστήματος, ακόμα και της ίδιας της λειτουργίας μας, ίσως και της ύπαρξής μας.

«Οδηγούμε τη σκέψη μας ή μας οδηγεί αυτή ανάλογα με τη διάθεσή μας», σκέφτηκε προς στιγμήν. «Μάλλον είναι ρητορικό το ερώτημα», ήταν η άμεση απάντηση που έδωσε στον εαυτό του. «…όχι, όχι, ίσως δεν το έθεσα σωστά», σκέφτηκε ξανά.

Μια συνεχής περιδίνηση, μιας διαρκής διαπλοκή ιδεών και αισθήσεων, περισσότερο των ιδεών αλλά και των αισθήσεων. Ο αισθησιασμός της σκέψης και ο ερωτισμός των ιδεών, ένα εξαιρετικά γοητευτικό παιχνίδι. Από τον ίδιο αντικειμενικό κόσμο, και ως μέρους αυτού του κόσμου, αντλούσε κι εκείνος με το δικό του τρόπο την ενέργεια που δυναμιτίζει την ανθρώπινη σκέψη και διεγείρει την ανθρώπινη φαντασία. Ωστόσο, συχνά ένιωθε να διαφοροποιείται, τις ώρες που απολάμβανε τη μοναξιά της υποκειμενικότητας του κόσμου.

Υπόθεση εργασίας σε μια διαρκή εξέλιξη, ατελεύτητη επανάσταση του νου, την ώρα της δουλειάς, την ώρα της περισυλλογής, την ώρα του ύπνου. Μόνο την ώρα της ψυχαγωγίας και της διασκέδασης ξεκούραζε τους διαύλους του μυαλού του. Το προηγούμενο βράδυ καταπιάστηκε με ένα δύσκολο πρόβλημα της σκέψης, ωστόσο δεν κατάφερε να διατυπώσει με καθαρότητα τη σκέψη του, και αυτό ήταν που τον βασάνιζε εκείνο το πρωινό.

Πήρε την αγωγή του, πληροφορήθηκε την πρωινή τηλεοπτική ειδησεογραφία, ανέγνωσε τις πρωινές εφημερίδες και προετοίμασε τον εαυτό του για τους ανθρώπους που θα συναντούσε εκείνη την ημέρα. Βεβαιώθηκε ότι έχει κάνει τις σωστές ενδυματικές επιλογές, έλεγξε το χαρτοφύλακά του, ευχαρίστησε εκείνη για τις υπηρεσίες της και αναχώρησε.

Η αναχώρηση, σκέφτηκε, είναι τέχνη και τεχνική παράλληλα, οποιαδήποτε αναχώρηση, η καθημερινή, η εκούσια, η επιβεβλημένη, η μεγάλη, η οριστική. Η τέχνη αναφέρεται στην προσδοκία, στην αναμονή εκείνου που εγκαταλείπουμε ότι θα επιστρέψουμε και ότι δε θα τον λησμονήσουμε. Αναφέρεται στη γλυκιά ανάμνηση και την προσμονή εκείνου που εγκαταλείπουμε ότι θα επανακάμψουμε, έτοιμοι πια, κοντά του. Είναι μεγάλη τέχνη να δημιουργείς προσδοκίες, να συντηρείς την προσμονή, ιδιαίτερα την προσμονή εκείνης, και να διαφυλάσσεσαι ως ζώσα προτυπική ανάμνηση. Η τεχνική κρίνεται από την διάρκεια και το ζόφο της προσμονής, από τη διαρκή ζωντάνια της ανάμνησης. Αρκεί, βέβαια, να μη συγχέουμε την προσμονή με την υπομονή. Η τελευταία, συνήθως, σημαίνει καταναγκασμό, στέρηση, έλλειψη, απουσία. Πολύ άσχημο το συναίσθημα γι’ αυτόν που υπομένει, και πολύ κακή η τέχνη αυτών που μας κάνουν να υπομένουμε, όπως και οι τεχνικές τους…σκέφτηκε.

Ο χρόνος είναι πολύτιμος, όταν έχουμε το χρόνο να τον αποτιμήσουμε. Ωστόσο, τον εκβιάζουμε πριν ακόμα γεννηθεί και τον ξορκίζουμε πριν συντελεστεί. Την ίδια στιγμή, ανυπόμονα, προσδοκούμε την παρέλευσή του και μετά γινόμαστε ζηλότυποι όταν σε άλλα πρόσωπα θωρούμε της ομορφιά των χρόνων της νιότης μας. Ανάγκη για τη ζωή και φθορά της ζωής είναι ο χρόνος και μέτρο του χρόνου είναι οι συντελεσμένες πράξεις μας. «Η μέτρηση του χρόνου σε πράξεις ημέρας μου αποστερεί την απόλαυση της ζωής» αναφώνησε. «Με καταδιώκει ο χρόνος, θέλω να προλάβω δυο και τρεις ζωές να ζήσω πριν ο χρόνος μου παρέλθει». Η πρώτη ανατολή είναι ορόσημο της αρχής του πολύτιμου χρόνου μας και το μυαλό μας κλειδώνει στις περιοδικές κινήσεις των αστέρων. «Ίδιες, κουραστικές διαδρομές των πλανητών για να μετρώ το χρόνο που χάνεται. Εδώ είναι που θέλω να ανατρέψω το σύμπαν»….σκέφτηκε.

Η ανθρώπινη τεχνική διαμορφώνει συνεχώς νέες συνθήκες, ώστε να επιμηκύνουμε τον πολύτιμο χρόνο. Στις μέρες μας, η διατομεακή προσέγγιση των επιστημών επιχειρεί να ανακαλύψει τον απόλυτο, τον τέλειο τρόπο διαχείρισης του χρόνου μας, των ικανοτήτων και των δυνατοτήτων μας. Παραλαμβάνουμε μαζί με τη σκυτάλη και τον ιστορικό χρόνο. Τεντώνουμε διαρκώς το νήμα του χρόνου στην προσπάθειά μας να αναπληρώσουμε το χαμένο χρόνο.

Ο ίδιος επέμενε να συντηρεί κάποιες αρχαιότητες. Παρά το γεγονός ότι ήταν δεινός χρήστης των νέων τεχνολογιών, επέμενε να ταξιδεύει με το παλαιάς τεχνολογίας κατρέλ [4L], το οποίο είχε κληρονομήσει από τον πατέρα του. Μάλιστα είχε φτιάξει και ακροστιχίδα με τα τέσσερα λάμδα, Lonely Lovers’ Left Loves. Τα λειτουργικά αντικείμενα, αν και αποτελούν μέρος του κόσμου των γνώσεων, τον απασχολούν λίγο λιγότερο από την ιστορία της ανθρώπινης σκέψης, αλλά εξ’ ίσου σημαντικά. Είχε, βέβαια, αναπτύξει έναν δικό του ιδιαίτερο τρόπο να αποτιμά την πολύτιμη, ιδιοτελή αξία τους. Τα λίγα λεπτά αναμονής μέχρι να διασταλούν τα μέταλλα της μηχανής του 4L ήταν αρκετά για να οργανώσει τα απομεινάρια της σκέψης του από την προηγούμενη ημέρα.

Άνοιξε το ραδιόφωνο. Ημέρες ραδιοφώνου, όλες οι ημέρες, εκτός από κάποιες που κλείνουν με τον κινηματόγραφο, αλλά και πάλι, ραδιοφωνικός ο επίλογος, με το ραδιοφωνικό αποχαιρετισμό της σκέψης να κάνει κριτική του καθημερινού έργου και να θέτει προβληματισμούς για την παραγωγή της επόμενης ημέρας.

Μια φωνή προλογίζει τη μουσική εκτέλεση που θα ακολουθήσει. Ξαφνικά ένιωσε μια εκπληκτική ευεξία, σαν η καθαρότητα και η διαύγεια της σκέψης του να έχουν για μια στιγμή συντελεστεί. Ένα πλήρες συναίσθημα που σε κάνει να επικυρώνεις ότι ο κόσμος των ιδεών και των αισθήσεων είναι νομοτελειακά αδιαχώρητος, ενιαίος, αδιαίρετος. Σε μια απόλυτη σκέψη, η συνείδησή του φωτογράφησε την πληρότητα του κόσμου. Προς στιγμήν η αίσθηση αποτύπωσε τη συνείδηση και η συνειδητότητα απελευθέρωσε την αίσθηση στην απόλυτη μορφή της. Μια τέλεια εικόνα, ένα μεγαλείο του οποίου ο κώδικας είναι τόσο μυστικός όσο και η πρώτη ανθρώπινη δημιουργία. Μια διπλή σχέση, μια διπλή άνιση ισότητα, ένα ολοκλήρωμα που μόνο με τη σύνθεση περίτεχνων αξιωματικών κατασκευών του νου θα μπορούσε να αποδοθεί.

Καθώς είχε ξεκινήσει για την πόλη, άρχισε να σκέπτεται τις προγραμματισμένες εργασίες της ημέρας εκείνης. Το μόνο για το οποίο ήταν σίγουρος αφορούσε την επαναλαμβανόμενη, σαράντα πέντε λεπτών διάλεξη του για τη θεωρία των αποφάσεων. Μολονότι υποστήριζε τη λογική-αιτιολογική ερμηνεία των δεδομένων κατά τη λήψη των αποφάσεων, δεν παρέλειπε να ενθαρρύνει τους πλέον συγκροτημένους από τους σπουδαστές του, να εφαρμόζουν, περαιτέρω, κατ’ επιλογήν διαισθητικά κριτήρια στο δεύτερο και τρίτο επίπεδο αξιολόγησης, πριν τη λήψη της οριστικής απόφασης. Και πάντοτε κατέληγε με μια παραίνεση: «να θυμάστε ότι, ο κόσμος μας είναι ένας κόσμος αισθήσεων, στον οποίον σαφώς καλούμαστε να λαμβάνουμε λογικές αποφάσεις». «Αυτό για προβληματισμό, μόνο, και όχι σαν κατακλείδα της σημερινής μας συζήτησης».

Η καθαρότητα του νου και η ακατάσχετη δημιουργική διαστολή της σκέψης, της σκέψης που παράγει φαντασία, της φαντασίας που οδηγεί σε νέα σκέψη, των αισθήσεων και των ιδεών που ενοποιούνται, των ιδεών που γίνονται λόγος και των αισθήσεων που οδηγούν στην αρμονία της σκέψης, συνεχίζεται. Μια αλλεπάλληλη διαδοχή νοημάτων που συμπληρώνονται και ενίοτε αυτοαναιρούνται κατά το χρόνο της σκέψης του.

Έκλεψε χρόνο για να μορφοποιήσει μια σκέψη για την επόμενη ενέργεια της ημέρας εκείνης, μια συνάντηση με τους Ιάπωνες προσκεκλημένους στη χώρα του, σε κλίμα και συνθήκες Ευρωπαϊκής οικονομίας της σκέψης. Αντιλήφθηκε αμέσως την αίσθηση του να διαλέγεσαι με τους κλεψίτυπους επιγόνους της δυτικής οικονομίας και της τεχνολογίας, χωρίς ωστόσο να δυσανασχετήσει, μιας και τους αναγνώριζε το συγκριτικό πλεονέκτημα.

Είχε πολλές φορές καταπιαστεί με τη μελέτη του λαού της χώρας του ανατέλλοντος ηλίου και σχεδίαζε, καιρό τώρα, ένα ταξίδι στην Ιαπωνία. Έμενε ένα κενό στο πόνημά του το οποίο είχε να κάνει με τη λειτουργική γνώση που επιτρέπει σε λαούς με διαφορετικούς πολιτισμούς να συνυπάρχουν και να συνεργάζονται στενά. Αγωνιούσε να μπει βαθύτερα στο λογικό υποσυνείδητο του λαού που έχει αποκηρύξει, συνταγματικά, τον πόλεμο ως μέσο άσκησης πολιτικής.

Από μια παλιά του φίλη θυμάται ιδεογράμματα που σχηματίζουν λέξεις και νοήματα, την απεικόνιση της σκέψης και του λόγου των Ιαπώνων. Η φωνητική τους απόδοση ικανοποιούσε κάποτε την απλή περιέργειά του, αλλά όχι και την περιέργεια της σκέψης του. Η πρότυπη-αρχαϊκή γνώση και η άποψη της εξελικτικής της πορείας θα ήταν το κλειδί σε κάθε περιέργεια του. Η επίγνωση θα επιβεβαίωνε τη γνώση του, ως αίσθηση και ως νοητική λειτουργία. Ο απαιτούμενος χρόνος εκμάθησης της γλώσσας μπορούσε να προσδιοριστεί με σχετική ακρίβεια. Η διαλογική ωστόσο επικοινωνία με την ιστορική μνήμη θα ήταν μάλλον ακατόρθωτη. Άλλωστε δεν θα μπορούσε να είναι αντικειμενική.

Η υποκειμενικότητα, το μεγαλείο της φύσης του ανθρώπου. Αντίληψη, γνώση, αξιολόγηση, κρίση, επιλογή, όλα στοιχεία της ενσώματης νοήμονος και αισθαντικής φύσης, της ανθρώπινης υποκειμενικής φύσης.

Ο έρωτας, η επιβεβαίωση της υποκειμενικότητας μέσα από την ανακάλυψη της μοναδικότητας του άλλου. Η διαλεκτική των υποκειμένων στα όρια της φύσης τους κάνει για μια στιγμή τον κόσμο να φαίνεται αντικειμενικός, χωρίς όμως και να είναι. Μα σχεδόν πάντα ακολουθεί η ρήξη, η οποία συνιστά εξέλιξη, άλλοτε αποτρόπαια και άλλοτε επιθυμητή. Μια διαρκής αναθεώρηση της υποκειμενικότητας από το ίδιο το υποκείμενο, άλλοτε προς αναζήτηση της αντικειμενικότητας και άλλοτε ιδιοτελώς.

Ένας κόσμος που κινείται, ο αδιόρατος κόσμος των αισθήσεων και των επιθυμιών. Μια ιστορική και συμβολική ανάδραση, την οποία συνεχώς επικαλούμαστε, χωρίς όμως και να αντιλαμβανόμαστε. Φαντάσου, να μπορούσαμε να κεφαλαιοποιήσουμε τη γνώση των αισθήσεων, να μπορούσαμε να ταξιδέψουμε στην ιστορική βιβλιοθήκη των συναισθημάτων. Ίσως εκεί να μπορούσαμε να ανακαλύψουμε το διαλεκτικό κλειδί.

Είναι ασφαλώς μια πρόκληση, το να μπορέσουμε να καταγράψουμε ιστορικά τη μνημοσύνη των συναισθημάτων και να προσεγγίσουμε αναλυτικά και διαλεκτικά την εξέλιξή τους. Θα έπρεπε, ίσως, να πάψουμε να οριοθετούμε τις επιστήμες του ανθρώπου, ορίζοντας μια και μόνη επιστήμη, την ανθρωποψυχολογική, χωρίς ωστόσο να είμαστε σίγουροι ότι θα καταφέρουμε και πολλά πράγματα.

Δίχως να επιμένουμε σε επιστημολογικές και επιστημονικές προσεγγίσεις, ίσως είναι καιρός να παραδεχθούμε τον άνθρωπο και να τον αφήσουμε στην ησυχία του. Ξέρει αυτός να προσαρμόζεται, δεν είναι ανάγκη να επιταχύνουμε την εξέλιξη της ιστορικής του νομοτέλειας. Από επιστημονική και μόνο περιέργεια, κινδυνεύουμε να βιάσουμε τον άνθρωπο που δεν έχουμε ακόμα ανακαλύψει.

Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος όταν βρίσκει χώρο για να δημιουργήσει και χρόνο για να σκεφτεί. Το αξιοθαύμαστο με τον άνθρωπο είναι ότι μπορεί να δημιουργεί και μόνος, χωρίς να χρειάζεται να διαλέγεται με άλλους, παρά μόνο με τον εαυτό του, την ιστορικότητά του, την συμπαντική του υπόσταση και τον ιδεατό του κόσμο. Η συλλογική δράση φαίνεται ότι απαιτείται μόνο για την πραγματοποίηση σκοπών που αφορούν στη λειτουργική συνύπαρξη ή τη λειτουργική καταστροφή.

Η θέσμιση του κόσμου μας, άλλοτε θεολογική, άλλοτε ορθολογική και άλλοτε παραλογική, μα πάντα συστηματική, εμποδίζει τη σκέψη και εγκλωβίζει τη δημιουργική δράση σε πεδία που εξυπηρετούν ιδιοτελείς συλλογικότητες ή σχιζοφρενείς ατομικότητες. Στο βαθμό που δεν μπορούμε να προσεγγίσουμε ιστορικά το παράδειγμα του ελεύθερου, άναρχου ανθρώπινου κόσμου, περιοριζόμαστε στην διερεύνηση της προτυπικής (normative) φαντασιακής θέσμισης και λειτουργίας του.

Η αναζήτηση πρότυπων θεωρητικών συστημάτων σκοντάφτει πάντοτε στη διχογνωμία αναφορικά με το αντικείμενο στο οποίο πρέπει να δοθεί προτεραιότητα, τον άνθρωπο και τη συλλογικότητα. Στην πράξη φαίνεται αδύνατο να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της προοπτικής της θέσμισης της ανθρώπινης κοινωνίας στη βάση της ατομικής ελευθερίας. Θα’ λεγε κανείς πως είναι άδικο να μη μπορεί ο άνθρωπος, με τη δύναμη του μυαλού και της ψυχής του, να ορίσει το πρότυπο εκείνο ελευθερίας που θα του επέτρεπε να μεγαλουργήσει.

Αναζητώντας μια ή περισσότερες προοπτικές της ατομικής-ανθρώπινης, ελευθερίας του πνεύματος και της δράσης, συνταξιδεύουμε με τον ήρωά μας στην καθημερινότητά του, κατοικούμε στο μυαλό του, δυναμιτίζουμε τη σκέψη του, διατυπώνουμε αμφισβητήσεις και προβληματιζόμαστε μαζί του. Πριν ο ίδιος μας θεωρήσει παρείσακτους αποχωρούμε και τον αφήνουμε στην ησυχία του. Θα τον καλέσουμε πάλι όταν και εμείς θα έχουμε ησυχάσει, εκτός και αν εκείνος πρώτος μας απευθύνει πρόσκληση.

Ταξιδεύοντας, άλλοτε στο μαγικό χώρο των ιδεών και άλλοτε στο ρεαλισμό της σύγχρονης ζωής, διατρέχουμε μαζί με τον ήρωά μας μια σειρά σημαντικών για την ανθρώπινη σκέψη και προοπτική πεδίων προβληματισμού.

Σε όλη τη διαδρομή παρακολουθούμε τη σκέψη και τον προβληματισμό του ήρωά μας, τοποθετώντας τον στο συμβατικό πλαίσιο στο οποίο καλείται να λειτουργήσει, ζητώντας του παράλληλα να προβλέψει το μέλλον της ανθρώπινης σκέψης και να διατυπώσει μια πρόβλεψη για την προοπτική της ανθρώπινης ελευθερίας. Τόσο βαθιά μπορεί να εξελιχθεί η ανθρώπινη σκέψη, ως το σημείο που κάποιοι ανυπότακτοι θα προσεγγίσουν το άλυτο πρόβλημα και θα σχεδιάσουν για  όλους εμάς το διαλεκτικό κλειδί.

Αν δεχθούμε ότι ο κόσμος μας είναι τυχαίο προϊόν του απόλυτου τίποτα, θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να γνωρίζαμε ποιες θα μπορούσαν να είναι οι άλλες τυχαίες δυνατές εξελίξεις του απόλυτου τίποτα. Αλλά και πάλι, πως μπορεί να εξηγηθεί η δημιουργία του νοήμονος κόσμου, του ανθρώπινου νου και του πνεύματος που κουβαλάει εκ γενετής το οργανικό σαρκίο μας. «Είμαι σίγουρος ότι κάτι απόκοσμο ή υπερκόσμιο υποκρύπτεται στην κοσμική γένεση και στην επινόηση της πρότυπης ανθρώπινης υπόστασης». Εξ’ αντικειμένου οδηγούμαστε στην υπόθεση μιας τραγικής άποψης για τη γέννηση και τη ροή του κόσμου, όπου ετερόκλητες και ανταγωνιστικές μεταξύ τους μεταφυσικές ή  εξωκοσμικές δυνάμεις, συμφωνώντας σε μια πολιτική αμοιβαίου κατευνασμού, συνεργάστηκαν για να σκηνοθετήσουν και να ανεβάσουν ένα διαρκές τηλεαστρικό θεατρικό έργο, το οποίο ωστόσο κατέληξε να γίνει πεδίο ανταγωνισμού και επίδειξης των δυνάμεων τους.

«Οι πρωινές σκέψεις δεν έχουν το θεό τους», αναφώνησε ο Κοσμάς. Έκλεισε το τσοκ της μηχανής και ξεκίνησε. Βγαίνοντας από το περιβόλι του σπιτιού, καθώς το αυτοκίνητο χοροπηδούσε χαριτωμένα πάνω στο λιθόστρωτο διάδρομο, διέκρινε μια δέσμη από κυκλάμινα που ξεφύτρωσαν κατά τη διάρκεια της νύκτας στον αρμό του μισογκρεμισμένου πλινθόκτιστου φούρνου της αυλής, σημάδι ότι οι εποχές υπάρχουν και ακολουθούν τη διαδοχή που γνωρίσαμε κατά τα προηγούμενα έτη. Είχε αρχίσει να ανησυχεί τον τελευταίο καιρό μήπως και δεν ξαναδεί τα αγαπημένα του αγριολούλουδα που είχαν ριζώσει για χρόνια στα πιο παράξενα σημεία του αγροκτήματος. Πλησίασε και από το ανοιχτό παράθυρο άπλωσε το χέρι και έκοψε ένα στήμονα από τη βάση του μίσχου του. Αφού απομνημόνευσε το άρωμα της παρθενικής του μέρας, ψηλάφισε με τις άκρες των δακτύλων του τη στιλπνότητα της αγνότητάς του και το τοποθέτησε στο κατράν του ρολογιού, χρωματίζοντας την εικόνα του τέλειου δευτερολέπτου της αυγής στους ευθυγραμμισμένους δείκτες της έκτης πρωινής ώρας. Σίγουρος πλέον ότι την επόμενη ημέρα που θα επέστρεφε θα έβρισκε ανθισμένα κυκλάμινα και σε άλλα σημεία που γνώριζε την ύπαρξή τους, πέρασε χαμογελώντας την πέτρινη αψίδα της εξόδου.

Ένιωθε τυχερός που γεννήθηκε στη φύση και που μέσα σε αυτή γνώρισε και σχημάτισε τις αισθήσεις του. Τα χρόνια που έζησε στα κέντρα των πόλεων, αν και αρκετά, όχι μόνο δεν αλλοίωσαν τη μνήμη των αισθήσεών του αλλά ενίσχυσαν τη ζωτικότητά τους. Τα χρώματα, τα αρώματα, οι γεύσεις που αγάπησε μέσα από τη φύση, είχαν εντυπωθεί ανεξίτηλα στους θησαυρούς των νευρώνων της νοσταλγίας.

Συνεχίζεται…

Αντί προλόγου

Σήμερα αποφάσισα να γίνω γνήσιος και αληθινός συλλέκτης

Ποτέ άλλοτε δεν το είχα επιχειρήσει σοβαρά

Βέβαια, ποτέ δεν έπαψα να συλλέγω μικρής, αλλά συμβολικής αξίας έργα τέχνης

Όπως εκείνη τη μοναδική φιγούρα-μαριονέτα του καραγκιόζη

Με το μεράκι του Μάρκου, «ο Καραγκιόζης ανοίγει την παράσταση»

Θυμάμαι την είχα παζαρέψει στα οκτώ χιλιάρικα σε ένα μαγαζάκι στην Πλάκα

Ο γέροντας που την είχε πρέπει να την αγαπούσε πολύ

Ξεπούλαγε για να βγει στη σύνταξη και πόναγε η ψυχή του

Χάρηκε, όμως, που διάλεξα αυτή από όλες τις άλλες

«Πέφτει σε καλά χέρια, βλέπω ότι σ’ αρέσει» μου είπε και δέχτηκε το παζάρι

Από τότε, ο Καραγκιόζος μου με έχει δει να ανοίγω δυο-τρεις μεγάλες παραστάσεις στη ζωή μου

Του’ χα τάξει να ανοίξει κι εκείνος κάποτε μια μεγάλη παράσταση, την περίμενε πως και πως

Του χρωστούσα πολλά, είχα μάθει από τη μυθιστορία του πολλά τερτίπια της ζωής

Κάναμε ωραίους διαλόγους μαζί, ανοίγαμε αυτοσχέδιες παραστάσεις έξω απ’ το μπερντέ, στη στιγμή

Τούτος ο Καραγκιόζης δεν ήτανε μόνο λαϊκός, σκεπτότανε σα να ‘ταν σπουδαγμένος

Αγαπούσε πολύ το θέατρο, ήταν δεινός λογοτέχνης και σαν ποιητής δεν πήγαινε πίσω

Το καλύτερό του βέβαια ήταν η πολιτική και κοινωνική σάτιρα, απίστευτη πλάκα

Έξι χρόνια απέναντι στην τηλεόραση, είχε γίνει και τηλεκριτικός ο Καραγκιόζος μου

Λέγαμε ότι αποφάσισα να γίνω γνήσιος και αληθινός συλλέκτης

Δεν ήθελα, βέβαια, να περιοριστώ θεματικά, ενώ απέκλεια το υψηλού κόστους κτήσης περιεχόμενο

Ούτε με ενδιέφερε να δεσμευτώ με τον τύπο και το ύφος των επιμέρους θεμάτων της

Επιπλέον, ήθελα να έχει έντονα προσωπικό χαρακτήρα η ιδιωτική μου συλλογή

Άνοιξα την κουβέντα στον Καραγκιόζο μου και του ζήτησα να γίνει νονός και θεματοφύλακας

Κλυδωνίστηκαν, ταυτόχρονα, όλες οι αρθρώσεις της φιγούρας του μόλις το άκουσε

Ώ ρε γλέντια αναφώνησε! «Μετά χαράς», μου λέει, «αλλά με δυο όρους: τον εξής έναν»

«Θα έχω γνώμη υπολογίσιμη και δε θα με πουλήσεις ποτέ, σε κανέναν Πασά, όσα και να σου δώσει»

Δεν είχα λόγο να του αρνηθώ, μου άρεσε και ετούτη η διαπραγμάτευση, δώσαμε τα χέρια.

Όλα αυτά τα χρόνια που συγκατοικούσαμε, ο Καραγκιόζος μου με είχε μάθει απ’ έξω κι ανακατωτά

Και εγώ τον ήξερα καλά, μου ‘χε μιλήσει γι αυτόν ο πνευματικός του, ο σεβαστός Ευγένιος

Ήξερα και αρκετούς κατοπινούς από το συγγενολόι του Καραγκιόζου μου, τυχαία τούς είχα συναντήσει, άλλους στο στρατό, άλλους στα καφενεία και άλλους σε μέρη μακρινά

Έχει μεγάλο σόι ετούτος ο Ρωμιός, αλλά τον πιάνει το παράπονο όταν μιλάει γι’ αυτό

Δικαιολογημένα, αφού οι νεώτεροι Καραγκιοζόπουλοι έχουνε απομακρυνθεί πολύ από τις ρίζες

Για να λέμε όμως και του στραβού το δίκιο, οι πατεράδες τους δεν τούς μίλησαν ποτέ γι’ αυτόν.

Ο Καραγκιόζος μου λοιπόν, που με ήξερα καλά, μου έδωσε μια φαεινή ιδέα

Να γίνουμε, πρότεινε, συλλέκτες σημειώσεων, των δικών μου και των δικών του σημειώσεων

«Αφού έχουμε υλικό, πολύτιμο, δικό μας, γιατί να συλλέγουμε ψυχές και έργα άλλων»;

Αυτό μου είπε και μου ‘φερε τα πάνω κάτω ετούτος ο σοφός συγκάτοικος

Ανήσυχο πνεύμα εγώ, πολυμήχανος και πολυλογάς εκείνος, τη βρήκαμε την άκρη

Και είχε δίκιο, τελικά. Άλλωστε, από μεράκι θέλαμε να γίνουμε συλλέκτες, το ξέραμε κι οι δυο

Βουτήξαμε λοιπόν στα κιτάπια, στα ημερολόγια, στα διαβασμένα βιβλία, προς άγραν σημειώσεων

Χαρά και έκπληξη μεγάλη! Είχαμε γίνει συλλέκτες παλαιωμένων σημειώσεων, δικών μας σημειώσεων

Τις αποδελτιώσαμε προσεκτικά, ατόφια μαργαριτάρια, η κάθε μια ξεχωριστή, πολύτιμες όλες

Τις περιποιηθήκαμε, συνδέσαμε όσες ταίριαζαν μεταξύ τους, τις φιλοτεχνήσαμε, τις βάλαμε σε σειρά

Έφτασε η ώρα να εγκαινιάσουμε τη συλλογή μας, είχα ετοιμάσει και ένα μικρό θεατρικό

Η παράσταση άνοιγε με έναν μονόλογο, δύσκολο, γραμμένο για μεγάλο ηθοποιό

Τελευταία στιγμή έδωσα το χειρόγραφο στον Καραγκιόζο μου

Τον παρακάλεσα να ανοίξει την παράσταση «Η Συλλογή των Εμπνευσμένων Σημειώσεων».

Συνεχίζεται… με πεζά και ποιητικά